Từ ngày 01/01/2026, chính sách quản lý thuế đối với hộ kinh doanh có sự thay đổi lớn khi phương pháp thuế khoán chính thức không còn được áp dụng. Thay vì cơ quan thuế xác định một mức doanh thu và số thuế khoán tương đối cố định như trước đây, hộ kinh doanh phải thực hiện nghĩa vụ thuế dựa trên doanh thu thực tế, dữ liệu hóa đơn và hồ sơ kê khai theo quy định.
Việc bỏ thuế khoán hộ kinh doanh 2026 khiến nhiều chủ cửa hàng, hộ bán lẻ, kinh doanh ăn uống, dịch vụ, bán hàng online… lo lắng rằng thủ tục thuế sẽ phức tạp hơn hoặc bắt buộc phải chuyển thành doanh nghiệp. Tuy nhiên, bỏ thuế khoán không đồng nghĩa với việc mọi hộ kinh doanh đều phải nộp thuế hoặc bắt buộc thành lập công ty. Nghĩa vụ cụ thể còn phụ thuộc vào doanh thu và phương pháp tính thuế áp dụng đối với từng trường hợp.
Chính thức bỏ thuế khoán hộ kinh doanh từ ngày 01/01/2026
Khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân xác định hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01/01/2026 và thực hiện nghĩa vụ thuế theo pháp luật về quản lý thuế.
Đây là cơ sở pháp lý quan trọng chấm dứt cơ chế thuế khoán vốn đã được áp dụng phổ biến trong nhiều năm đối với các hộ kinh doanh nhỏ.
Trước đó, Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 cũng đặt ra định hướng xóa bỏ hình thức thuế khoán, đồng thời thúc đẩy số hóa, minh bạch hóa hoạt động kế toán, thuế, hóa đơn và tạo điều kiện cho hộ kinh doanh chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp khi phù hợp.
Như vậy, thời điểm bỏ thuế khoán hộ kinh doanh là ngày 01/01/2026, không phải ngày 01/7/2026 như một số phương án từng được đề xuất trước đó.
Thuế khoán hộ kinh doanh là gì?
Trước khi bị bãi bỏ, thuế khoán là phương pháp quản lý thuế trong đó cơ quan thuế xác định doanh thu khoán và mức thuế phải nộp của hộ kinh doanh dựa trên ngành nghề, quy mô, địa điểm, tình hình kinh doanh và các dữ liệu quản lý liên quan. Đặc điểm của phương pháp này là số thuế hộ kinh doanh phải nộp thường được xác định tương đối ổn định trong một khoảng thời gian nhất định.
Ví dụ, một cửa hàng ăn uống có thể được xác định doanh thu khoán hàng tháng và nộp thuế theo mức được cơ quan thuế thông báo mà không phải kê khai chi tiết từng giao dịch bán hàng như doanh nghiệp.
Cơ chế này tương đối đơn giản đối với hộ kinh doanh nhỏ nhưng cũng tồn tại hạn chế như:
- Doanh thu khoán có thể chênh lệch với doanh thu thực tế.
- Khó phản ánh đầy đủ sự tăng hoặc giảm doanh số.
- Có khoảng cách về mức độ minh bạch giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp.
- Khó quản lý các mô hình bán hàng online, đa kênh, thanh toán điện tử hoặc kinh doanh trên nhiều địa điểm.
Việc bỏ thuế khoán vì vậy hướng hoạt động quản lý thuế sang nguyên tắc người kinh doanh tự xác định doanh thu, tự kê khai và chịu trách nhiệm về số liệu đã khai.
Sau khi bỏ thuế khoán, hộ kinh doanh có phải nộp thuế nhiều hơn không?
Không thể kết luận rằng bỏ thuế khoán đồng nghĩa với tăng thuế đối với tất cả hộ kinh doanh. Số thuế thực tế phụ thuộc trước hết vào doanh thu, ngành nghề và phương pháp tính thuế của từng hộ.
Đáng chú ý, Nghị định 141/2026/NĐ-CP đã sửa đổi Nghị định 68/2026/NĐ-CP, nâng ngưỡng doanh thu không phải chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN từ 500 triệu đồng lên 01 tỷ đồng/năm, áp dụng từ ngày 01/01/2026.
Do đó, một bộ phận lớn hộ kinh doanh nhỏ dù không còn áp dụng thuế khoán nhưng có thể không phát sinh thuế GTGT và thuế TNCN nếu doanh thu thuộc ngưỡng được miễn theo quy định.
Hộ kinh doanh doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống nộp thuế thế nào?
Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ từ 01 tỷ đồng trở xuống thuộc trường hợp không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN đối với hoạt động kinh doanh.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: Không phải nộp thuế không đồng nghĩa với không có nghĩa vụ về quản lý thuế.
Hộ kinh doanh vẫn phải thông báo doanh thu thực tế phát sinh trong năm với cơ quan thuế theo mẫu tương ứng. Quy trình và biểu mẫu hiện được hướng dẫn tại Thông tư 18/2026/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 50/2026/TT-BTC.
Đây là điểm chủ hộ kinh doanh rất dễ hiểu nhầm sau khi bỏ thuế khoán.
Ví dụ:
Một hộ bán tạp hóa có tổng doanh thu năm 2026 là 780 triệu đồng. Nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định thì hộ thuộc ngưỡng không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN từ kinh doanh. Tuy nhiên, hộ vẫn cần theo dõi được doanh thu thực tế để chứng minh rằng doanh thu của mình chưa vượt ngưỡng 01 tỷ đồng.
Hộ kinh doanh doanh thu trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng tính thuế ra sao?
Đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng đến 03 tỷ đồng, pháp luật hiện hành cho phép lựa chọn phương pháp tính thuế TNCN phù hợp.
Cách 1: Tính thuế TNCN theo tỷ lệ trên doanh thu
Trường hợp lựa chọn phương pháp này: Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế × Thuế suất tương ứng với ngành nghề
Doanh thu tính thuế TNCN về nguyên tắc là phần doanh thu vượt trên mức doanh thu không phải nộp thuế.
Thuế suất TNCN đối với một số nhóm hoạt động gồm:
- Phân phối, cung cấp hàng hóa: 0,5%.
- Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 2%.
- Cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp: 5%.
- Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 1,5%.
- Cung cấp một số sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số: 5%.
- Hoạt động kinh doanh khác: 1%.
Phương pháp này thường dễ thực hiện hơn với những hộ không có hệ thống chứng từ đầu vào đầy đủ để xác định chính xác chi phí.
Cách 2: Tính thuế TNCN trên thu nhập thực tế
Hộ kinh doanh có doanh thu trên 01 tỷ đồng đến 03 tỷ đồng cũng có thể lựa chọn phương pháp: Thuế TNCN = Thu nhập tính thuế × 15%
Trong đó: Thu nhập tính thuế = Doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ – Chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh
Phương pháp này phù hợp hơn đối với những hộ có doanh thu tương đối lớn, chi phí kinh doanh cao và có khả năng quản lý đầy đủ hóa đơn, chứng từ, sổ sách. Khi lựa chọn phương pháp tính theo thu nhập, việc chứng minh chi phí hợp lý trở nên đặc biệt quan trọng.
Hộ kinh doanh doanh thu trên 3 tỷ đồng phải tính thuế thế nào?
Đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 03 tỷ đồng, phương pháp tính thuế TNCN theo thu nhập thực tế trở thành cơ chế bắt buộc theo quy định hiện hành.
Doanh thu trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng
Thuế suất TNCN áp dụng là: 17% × thu nhập tính thuế
Trong đó thu nhập tính thuế được xác định dựa trên phần chênh lệch giữa doanh thu và các chi phí liên quan đáp ứng điều kiện.
Doanh thu trên 50 tỷ đồng
Thuế suất TNCN theo phương pháp thu nhập tính thuế được áp dụng ở mức: 20% × thu nhập tính thuế.
Đối với nhóm hộ kinh doanh này, yêu cầu quản trị kế toán, hóa đơn, chứng từ và kiểm soát chi phí thực tế cao hơn đáng kể so với hộ kinh doanh nhỏ.
Sau khi bỏ thuế khoán, hộ kinh doanh khai thuế theo tháng hay theo quý?
Kỳ khai thuế phụ thuộc vào quy mô doanh thu.
Theo biểu mẫu và thủ tục quản lý thuế hiện hành:
- Hộ kinh doanh có doanh thu trên 01 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng thuộc nhóm khai thuế theo quý.
- Hộ kinh doanh có doanh thu trên 50 tỷ đồng thuộc nhóm khai thuế theo tháng.
Thời hạn khai thuế thông thường được xác định theo kỳ khai thuế tương ứng. Việc theo dõi doanh thu thường xuyên vì vậy rất quan trọng. Chủ hộ không nên đợi đến cuối năm mới tổng hợp doanh số bởi doanh thu có thể ảnh hưởng đến cả nghĩa vụ thuế, phương pháp tính thuế và chế độ hóa đơn.
Luật sư tư vấn thuế và chuyển đổi mô hình hộ kinh doanh
Việc bỏ thuế khoán hộ kinh doanh 2026 đánh dấu sự chuyển đổi từ phương thức quản lý dựa trên doanh thu ấn định sang quản lý dựa nhiều hơn vào doanh thu thực tế, hóa đơn và dữ liệu kê khai.
Đối với hộ kinh doanh nhỏ, thay đổi này không nhất thiết làm tăng nghĩa vụ thuế bởi ngưỡng doanh thu không chịu thuế hiện đã được nâng lên 01 tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, với những hộ có doanh thu lớn, nhiều nguồn thu hoặc chi phí phức tạp, việc quản lý hóa đơn, chứng từ và lựa chọn phương pháp tính thuế phù hợp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và rủi ro pháp lý.
Công ty Luật TNHH Đỗ Gia Việt tư vấn cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp trong việc rà soát mô hình hoạt động, nghĩa vụ thuế, hồ sơ pháp lý, hợp đồng và phương án chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp. Việc đánh giá từ sớm giúp chủ kinh doanh lựa chọn mô hình phù hợp, hạn chế sai sót về thuế và tránh phát sinh tranh chấp hoặc xử phạt không cần thiết trong quá trình hoạt động.
