Chỉ vài phút sau khi chuyển tiền, nhiều người mới nhận ra mình đã rơi vào bẫy: người bán chặn liên lạc, tài khoản mạng xã hội biến mất, “nhân viên ngân hàng” không còn bắt máy hoặc đối tượng tiếp tục yêu cầu nộp thêm tiền để được hoàn lại khoản đã chuyển. Lúc này, câu hỏi quan trọng nhất là bị lừa chuyển khoản phải làm gì để hạn chế thiệt hại và có cơ hội lấy lại tiền?
Việc cần ưu tiên không phải tiếp tục tranh cãi với đối tượng mà là ngừng chuyển thêm tiền, lưu chứng cứ, liên hệ ngay với ngân hàng và trình báo cơ quan Công an. Xử lý càng sớm thì càng thuận lợi cho việc tra soát dòng tiền và xác minh vụ việc.
Bị lừa chuyển khoản phải làm gì ngay?
Nếu vừa phát hiện mình bị lừa, bạn nên xử lý theo thứ tự dưới đây thay vì chờ đối tượng “hoàn tiền”.
1. Dừng ngay mọi giao dịch với đối tượng
Đây tưởng như là việc đơn giản nhưng rất nhiều nạn nhân tiếp tục mất thêm tiền vì tin vào những lý do như:
- Đóng “phí xác minh” để rút tiền.
- Chuyển thêm tiền để mở khóa tài khoản.
- Nộp thuế, phí bảo hiểm hoặc phí hoàn tiền.
- Chuyển tiền để hoàn thành nhiệm vụ cuối cùng.
- Nộp tiền cho người tự xưng là luật sư, công an hoặc nhân viên ngân hàng để “thu hồi tiền bị lừa”.
Không nên chuyển thêm bất kỳ khoản tiền nào khi đã xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Bộ Công an cũng nhiều lần cảnh báo người dân không cung cấp OTP, không bấm đường link lạ, không quét QR không rõ nguồn gốc và không làm theo yêu cầu chuyển tiền của người tự xưng là cán bộ ngân hàng hoặc cơ quan Công an qua điện thoại.
2. Liên hệ ngay ngân hàng đã chuyển tiền
Bạn nên gọi hotline chính thức hoặc trực tiếp đến chi nhánh/phòng giao dịch của ngân hàng mình sử dụng và thông báo giao dịch có dấu hiệu lừa đảo.
Các thông tin nên chuẩn bị gồm:
- Họ tên, số tài khoản của người chuyển.
- Số tài khoản và tên chủ tài khoản nhận tiền.
- Ngân hàng thụ hưởng.
- Số tiền đã chuyển.
- Thời điểm chuyển tiền.
- Mã giao dịch.
- Biên lai hoặc ảnh chụp giao dịch.
- Nội dung liên quan đến việc bị lừa.
Ngân hàng có thể tiếp nhận yêu cầu tra soát; với giao dịch liên ngân hàng, ngân hàng chuyển tiền có thể phối hợp với ngân hàng thụ hưởng để xử lý thông tin liên quan.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng việc báo ngân hàng không đồng nghĩa ngân hàng chắc chắn có thể lấy lại tiền. Nếu tiền đã được chuyển tiếp, rút khỏi tài khoản hoặc việc hoàn trả cần căn cứ theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền thì quá trình thu hồi sẽ phức tạp hơn.
3. Lưu toàn bộ chứng cứ trước khi đối tượng xóa thông tin
Đừng chỉ giữ ảnh biên lai chuyển tiền. Một hồ sơ đầy đủ nên thể hiện được quá trình đối tượng đưa ra thông tin gian dối và khiến bạn chuyển tiền.
Nên lưu:
- Tin nhắn Zalo, Messenger, Telegram, SMS…
- Số điện thoại đã liên hệ.
- Tài khoản Facebook, TikTok hoặc mạng xã hội khác.
- Link website, ứng dụng hoặc nhóm chat.
- Hình ảnh quảng cáo, sản phẩm, hợp đồng hoặc thông báo giả.
- File ghi âm cuộc gọi nếu có.
- QR code, số tài khoản nhận tiền.
- Biên lai của từng lần chuyển khoản.
- Nội dung đối tượng hướng dẫn trước và sau khi nhận tiền.
- Thời gian cụ thể của từng sự việc.
Không nên xóa tin nhắn hoặc tự ý chỉnh sửa ảnh chụp, kể cả khi nội dung khiến bạn cảm thấy ngại hoặc lo lắng. Những dữ liệu này có thể có giá trị khi cơ quan chức năng xác minh vụ việc.
Có nên báo Công an khi bị lừa chuyển khoản?
Có. Nếu có dấu hiệu một người sử dụng thủ đoạn gian dối nhằm làm bạn tin tưởng và giao tài sản, bạn nên chủ động tố giác sớm. Bộ Công an hướng dẫn cá nhân có thể tố giác, báo tin về tội phạm bằng nhiều hình thức như trực tiếp, bằng văn bản, qua điện thoại trực ban, qua phương tiện thông tin hoặc thông qua ứng dụng VNeID.
Bị lừa chuyển khoản thì báo Công an ở đâu?
Bạn có thể đến cơ quan Công an gần nhất hoặc cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm để trình báo.
Khi đi nên mang theo:
- Căn cước hoặc giấy tờ nhận dạng.
- Đơn trình báo/tố giác nếu đã chuẩn bị.
- Sao kê hoặc chứng từ chuyển khoản.
- Ảnh chụp tin nhắn.
- Thông tin tài khoản nhận tiền.
- Số điện thoại của đối tượng.
- Tài liệu khác liên quan.
Cơ quan điều tra trong Công an nhân dân tổ chức trực ban hình sự để tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm theo quy định.
Có thể tố giác trên VNeID không?
Có. Bộ Công an đã triển khai tiếp nhận thông tin liên quan đến an ninh, trật tự và tố giác, tin báo về tội phạm thông qua VNeID.
Dù vậy, với vụ việc vừa xảy ra, số tiền lớn hoặc cần cung cấp nhiều tài liệu, việc trực tiếp làm việc với ngân hàng và cơ quan Công an vẫn rất cần thiết để trình bày đầy đủ diễn biến và giao nộp tài liệu.
Bị lừa chuyển khoản có lấy lại được tiền không?
Có khả năng lấy lại nhưng không thể khẳng định chắc chắn.
Khả năng thu hồi phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
- Tiền còn trong tài khoản nhận hay đã bị chuyển đi.
- Đối tượng đã rút tiền mặt hay chưa.
- Dòng tiền có đi qua nhiều tài khoản trung gian hay không.
- Có xác định được người thực hiện hành vi hay không.
- Tài sản của đối tượng có còn để thu hồi hay không.
- Chứng cứ chứng minh hành vi lừa đảo có đầy đủ không.
- Thời điểm nạn nhân trình báo.
Đối với trường hợp người dùng chủ động thực hiện lệnh chuyển khoản do bị đối tượng lừa, việc lấy lại tiền không đơn giản; nạn nhân cần nhanh chóng phối hợp với ngân hàng và cơ quan chức năng.
Vì vậy, cần thận trọng với những cá nhân quảng cáo “cam kết lấy lại 100% tiền bị lừa”, “hack tài khoản lấy lại tiền” hoặc yêu cầu nộp phí trước để giải ngân tiền thu hồi. Đây hoàn toàn có thể là một vòng lừa đảo thứ hai.
Lừa đảo chuyển khoản có thể bị xử lý hình sự như thế nào?
Điều 174 Bộ luật Hình sự quy định về Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Một trong những dấu hiệu quan trọng của hành vi này là người phạm tội dùng thủ đoạn gian dối để làm người khác tin tưởng và giao tài sản, qua đó chiếm đoạt tài sản.
Tuy nhiên, không phải cứ chuyển tiền rồi không lấy lại được là đương nhiên cấu thành tội lừa đảo.
Ví dụ, nếu hai bên có quan hệ vay tiền thực sự, sau đó người vay mất khả năng trả nợ thì trước hết có thể là tranh chấp dân sự. Ngược lại, nếu ngay từ đầu một người đã cung cấp thông tin giả, dựng lên giao dịch không có thật hoặc tạo kịch bản gian dối nhằm khiến nạn nhân giao tiền thì dấu hiệu hình sự sẽ rõ hơn.
Việc phân biệt tranh chấp dân sự với hành vi có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản cần xem xét toàn bộ quá trình giao dịch, mục đích của người nhận tiền và chứng cứ cụ thể.
Khi nào nên nhờ luật sư hỗ trợ?
Không phải vụ việc nào cũng bắt buộc phải thuê luật sư. Tuy nhiên, bạn nên cân nhắc hỗ trợ pháp lý sớm nếu:
- Số tiền bị chiếm đoạt lớn.
- Có nhiều lần chuyển khoản hoặc nhiều tài khoản nhận tiền.
- Có nhiều người cùng bị hại.
- Giao dịch liên quan đến hợp đồng, đầu tư, vay tiền hoặc kinh doanh nên khó xác định dân sự hay hình sự.
- Đã trình báo nhưng chưa biết bổ sung chứng cứ như thế nào.
- Cần soạn đơn tố giác và hệ thống hóa tài liệu.
- Cần bảo vệ quyền lợi trong quá trình điều tra, truy tố hoặc xét xử.
- Có vấn đề liên quan đến yêu cầu hoàn trả, bồi thường hoặc thu hồi tài sản.
Đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, luật sư tư vấn hình sự có thể hỗ trợ đánh giá chứng cứ, xác định hướng xử lý, chuẩn bị đơn từ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người bị hại.
Nếu vụ việc phát sinh từ vay mượn, công nợ hoặc giao dịch dân sự nhưng bên nhận tiền không hoàn trả, người bị hại cũng có thể tham khảo luật sư thu hồi nợ cá nhân để đánh giá hướng thương lượng, khởi kiện hoặc xử lý khi có dấu hiệu hình sự. Luật Đỗ Gia Việt cho biết dịch vụ của đơn vị thực hiện thu hồi nợ thông qua các biện pháp pháp lý như thương lượng, khởi kiện và thi hành án, thay vì sử dụng biện pháp đe dọa hoặc cưỡng ép.
Ngoài ra, khách hàng có thể tham khảo dịch vụ pháp lý cho cá nhân và tổ chức hoặc tìm hiểu thêm tại luatdogiaviet.vn.
Luật Đỗ Gia Việt hỗ trợ người bị lừa chuyển khoản như thế nào?
Với vụ việc có dấu hiệu hình sự, luật sư có thể hỗ trợ khách hàng:
- Phân tích dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
- Phân biệt tranh chấp dân sự và vụ việc có dấu hiệu tội phạm.
- Rà soát, sắp xếp chứng cứ.
- Soạn đơn tố giác và các văn bản cần thiết.
- Hướng dẫn làm việc với cơ quan có thẩm quyền.
- Theo dõi quá trình giải quyết vụ việc.
- Tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại khi cần thiết.
Công ty Luật TNHH Đỗ Gia Việt cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ trong các vụ việc hình sự, bao gồm phân tích chứng cứ, soạn thảo đơn từ và làm việc với các cơ quan tiến hành tố tụng.
Nếu bạn đang không biết bị lừa chuyển khoản phải làm gì, điều quan trọng nhất là đừng tiếp tục chuyển tiền và đừng chờ đợi quá lâu. Hãy lưu toàn bộ chứng cứ, liên hệ ngân hàng và trình báo cơ quan Công an, sau đó cân nhắc nhờ luật sư đánh giá vụ việc nếu số tiền lớn hoặc tình tiết phức tạp.
Bạn có thể liên hệ Công ty Luật TNHH Đỗ Gia Việt – Hotline: 094.445.0105 để trao đổi vụ việc và được hướng dẫn hướng xử lý pháp lý phù hợp.
