Bỗng nhiên liên tục nhận cuộc gọi mời vay tiền, đầu tư, bất động sản, bảo hiểm hoặc tin nhắn từ những người lạ biết rõ họ tên, số điện thoại, nơi làm việc của mình là tình trạng không hiếm gặp. Trong nhiều trường hợp, đây có thể là dấu hiệu thông tin cá nhân đã bị thu thập, chia sẻ hoặc sử dụng ngoài mục đích ban đầu.
Vậy lộ thông tin cá nhân bị làm phiền xử lý thế nào? Người bị ảnh hưởng không nên chỉ chặn từng số điện thoại rồi bỏ qua. Tùy mức độ, bạn có thể yêu cầu bên đang sử dụng dữ liệu chấm dứt xử lý, đăng ký danh sách không quảng cáo, phản ánh cuộc gọi rác và lưu chứng cứ để yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý khi quyền lợi bị xâm phạm.
Dấu hiệu cho thấy thông tin cá nhân có thể đã bị lộ
Một cuộc gọi quảng cáo ngẫu nhiên chưa đủ để kết luận dữ liệu cá nhân đã bị rò rỉ. Tuy nhiên, mức độ nghi ngờ sẽ cao hơn nếu người gọi nắm được nhiều thông tin mà bạn không công khai, chẳng hạn:
- Biết chính xác họ tên, số điện thoại hoặc địa chỉ.
- Biết bạn từng vay ngân hàng, mua bảo hiểm, tìm mua nhà hoặc sử dụng một dịch vụ cụ thể.
- Biết thông tin về công việc, thu nhập hoặc người thân.
- Nhiều đơn vị khác nhau liên tục liên hệ với cùng một nội dung sau khi bạn vừa cung cấp thông tin cho một doanh nghiệp.
- Nhận tin nhắn chứa thông tin cá nhân chính xác kèm đường link, yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp mã OTP.
Một điểm cần lưu ý là không phải cứ bị gọi làm phiền thì có thể xác định ngay doanh nghiệp nào đã làm lộ dữ liệu. Thông tin có thể xuất phát từ nhiều nguồn như biểu mẫu đăng ký trực tuyến, ứng dụng, tài khoản mạng xã hội, đơn hàng, chương trình khách hàng, hồ sơ tuyển dụng hoặc một bên thứ ba đã được chia sẻ dữ liệu trước đó.
Do đó, việc đầu tiên là hạn chế rủi ro và lưu chứng cứ, thay vì vội vàng kết luận hoặc công khai cáo buộc một cá nhân, doanh nghiệp khi chưa có căn cứ.
Lộ thông tin cá nhân bị làm phiền xử lý thế nào?
Nếu đang liên tục bị gọi điện hoặc nhắn tin sau khi thông tin cá nhân bị phát tán, có thể xử lý theo thứ tự dưới đây:
Bước 1: Không cung cấp thêm dữ liệu cho người gọi
Khi người lạ đã biết một phần thông tin về bạn, họ thường tiếp tục đặt câu hỏi để hoàn thiện hồ sơ dữ liệu.
Không nên xác nhận thêm các thông tin như:
- Số căn cước.
- Ngày sinh đầy đủ.
- Địa chỉ cư trú.
- Số tài khoản ngân hàng.
- Mã OTP.
- Mật khẩu.
- Hình ảnh giấy tờ tùy thân.
- Thông tin tài sản hoặc người thân.
Đặc biệt, việc người gọi biết đúng tên, số điện thoại hoặc một giao dịch trước đây không chứng minh họ là nhân viên ngân hàng, cơ quan nhà nước hay tổ chức hợp pháp.
Nếu cần xác minh, hãy chủ động liên hệ lại qua số điện thoại hoặc kênh chính thức của đơn vị đó.
Bước 2: Lưu lại chứng cứ về việc bị làm phiền
Đây là bước nhiều người thường bỏ qua.
Nếu tình trạng kéo dài hoặc có dấu hiệu sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân, hãy lưu:
- Số điện thoại gọi đến.
- Ảnh chụp lịch sử cuộc gọi.
- Nội dung SMS/Zalo hoặc các nền tảng nhắn tin.
- Thời gian và tần suất liên hệ.
- Nội dung người gọi đề cập.
- Tên doanh nghiệp hoặc cá nhân được giới thiệu.
- Email, đường link hoặc tài khoản mạng xã hội liên quan.
Trường hợp cần khiếu nại, tố cáo hoặc yêu cầu cơ quan chức năng xác minh, những dữ liệu này có giá trị hơn rất nhiều so với việc chỉ trình bày rằng “tôi thường xuyên bị gọi làm phiền”.
Bước 3: Yêu cầu bên sử dụng dữ liệu dừng liên hệ
Nếu xác định được doanh nghiệp đang gọi điện hoặc nhắn tin quảng cáo, bạn nên nói rõ rằng mình: không đồng ý tiếp tục nhận quảng cáo và yêu cầu chấm dứt việc sử dụng thông tin cá nhân cho mục đích tiếp thị.
Từ ngày 01/01/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 đã có hiệu lực; đồng thời Nghị định 356/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật cũng có hiệu lực cùng ngày. Đây là khung pháp lý hiện hành trực tiếp điều chỉnh việc bảo vệ và xử lý dữ liệu cá nhân.
Vì vậy, nếu một tổ chức sử dụng số điện thoại hoặc dữ liệu của bạn cho mục đích không phù hợp, người bị ảnh hưởng nên chủ động yêu cầu bên đó giải thích nguồn dữ liệu, mục đích sử dụng và chấm dứt việc xử lý nếu có căn cứ.
Cách đăng ký không nhận cuộc gọi, tin nhắn quảng cáo
Nếu mục tiêu trước mắt là giảm các cuộc gọi tiếp thị, người dùng có thể đăng ký vào Danh sách không quảng cáo.
Hệ thống phòng, chống tin nhắn rác và cuộc gọi rác hiện hướng dẫn các cú pháp:
- Không nhận tin nhắn quảng cáo: DK DNC S gửi 5656
- Không nhận cuộc gọi quảng cáo: DK DNC V gửi 5656
- Không nhận cả tin nhắn và cuộc gọi quảng cáo: DK DNC gửi 5656
Hệ thống cũng cho phép đăng ký, hủy đăng ký và tra cứu trực tuyến. Việc đăng ký Danh sách không quảng cáo rất hữu ích, nhưng cần hiểu đúng rằng biện pháp này chủ yếu nhằm hạn chế quảng cáo, không có nghĩa mọi cuộc gọi lừa đảo hoặc quấy rối từ số thuê bao rác sẽ tự động biến mất.
Cách báo cáo số điện thoại liên tục làm phiền
Ngoài việc chặn số trên điện thoại, người dùng có thể phản ánh tới hệ thống tiếp nhận tin nhắn rác, cuộc gọi rác.
Theo hướng dẫn đang được công bố trên hệ thống phòng, chống tin nhắn rác, cuộc gọi rác:
Báo cáo cuộc gọi rác
Soạn: V [Số điện thoại phát tán] [Nội dung phản ánh] gửi 5656
Báo cáo tin nhắn rác
Soạn: S [Số điện thoại phát tán] [Nội dung phản ánh] gửi 5656
Báo cáo cuộc gọi, tin nhắn có dấu hiệu lừa đảo
Soạn: LD [Số điện thoại phát tán] [Nội dung phản ánh] gửi 5656
Người dân cũng có thể gọi miễn phí tổng đài 156 hoặc phản ánh trực tuyến trên hệ thống tiếp nhận của cơ quan chức năng.
Khi nào việc làm phiền có thể nghiêm trọng hơn một cuộc gọi quảng cáo?
Không phải mọi tình huống đều chỉ dừng lại ở “spam”.
Cần đặc biệt cảnh giác nếu người gọi:
- Đe dọa bạn hoặc người thân.
- Gọi liên tục vào nhiều thời điểm dù đã yêu cầu chấm dứt.
- Mạo danh công an, viện kiểm sát, tòa án hoặc ngân hàng.
- Yêu cầu chuyển tiền để “xác minh tài khoản”.
- Yêu cầu cài ứng dụng lạ.
- Yêu cầu cung cấp mã OTP hoặc chia sẻ màn hình.
- Dùng hình ảnh, giấy tờ cá nhân để vay tiền hoặc mở tài khoản.
- Phát tán thông tin riêng tư nhằm uy hiếp hoặc bôi nhọ.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu này, không nên chỉ xử lý như cuộc gọi quảng cáo thông thường. Người bị ảnh hưởng cần lưu đầy đủ chứng cứ và cân nhắc trình báo cơ quan công an.
Trong những vụ việc có dấu hiệu lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, đe dọa hoặc sử dụng trái phép thông tin cá nhân để thực hiện hành vi phạm tội, việc trao đổi với luật sư tư vấn hình sự có thể giúp người bị hại xác định hướng xử lý phù hợp ngay từ đầu.
Khi nào nên nhờ luật sư hỗ trợ?
Nếu chỉ nhận vài cuộc gọi quảng cáo, người dùng có thể tự chặn số và phản ánh qua 156 hoặc 5656.
Tuy nhiên, nên cân nhắc sử dụng dịch vụ pháp lý cho cá nhân và tổ chức khi:
- Có bằng chứng cho thấy dữ liệu bị chia sẻ trái phép.
- Thông tin căn cước, tài khoản hoặc hồ sơ cá nhân bị sử dụng.
- Doanh nghiệp không trả lời yêu cầu chấm dứt xử lý dữ liệu.
- Việc làm phiền diễn ra có hệ thống, kéo dài.
- Có hành vi đe dọa, tống tiền hoặc lừa đảo.
- Muốn yêu cầu bồi thường thiệt hại.
- Cần lập đơn trình báo, khiếu nại hoặc hồ sơ làm việc với cơ quan chức năng.
Trong các vụ việc có nhiều bên liên quan, một dịch vụ luật sư chuyên nghiệp có thể hỗ trợ rà soát chứng cứ, xác định hành vi vi phạm và lựa chọn đúng cơ quan tiếp nhận thay vì gửi đơn tràn lan nhưng không đúng thẩm quyền.
Nếu chỉ là quảng cáo, có thể đăng ký Danh sách không quảng cáo và phản ánh qua 5656 hoặc 156. Nếu dữ liệu bị sử dụng để đe dọa, giả mạo, vay tiền, lừa đảo hoặc gây thiệt hại, vụ việc đã vượt khỏi phạm vi một cuộc gọi làm phiền thông thường và cần được đánh giá pháp lý kỹ hơn.
Người gặp tình huống phức tạp có thể tham khảo thông tin tại luatdogiaviet.vn hoặc cân nhắc thuê luật sư chuyên nghiệp để xác định đúng hành vi vi phạm, chuẩn hóa chứng cứ và lựa chọn phương án bảo vệ quyền lợi phù hợp.
