Hiện nay, nhu cầu giải quyết tranh chấp có yếu tố nước ngoài cũng trở nên phổ biến và phức tạp hơn bao giờ hết. Nhiều cá nhân và doanh nghiệp lúng túng khi không biết khởi kiện ở đâu, áp dụng pháp luật nào, hay thủ tục quốc tế cần chuẩn bị ra sao. Những vướng mắc này, nếu không xử lý đúng cách ngay từ đầu, có thể khiến vụ việc kéo dài nhiều năm và gây thiệt hại lớn về tài chính lẫn thời gian. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ thẩm quyền, quy trình và cách lựa chọn phương án tối ưu khi tranh chấp phát sinh với yếu tố nước ngoài.

Cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết tranh chấp có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam?

Thẩm quyền chung của Tòa án Việt Nam

Theo Điều 469 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án Việt Nam có thẩm quyền chung đối với các vụ việc sau:

Bị đơn cư trú hoặc có trụ sở tại Việt Nam

Nếu cá nhân, tổ chức nước ngoài cư trú, làm ăn hoặc đặt văn phòng đại diện tại Việt Nam, tòa án Việt Nam có quyền thụ lý tranh chấp.

Bị đơn có tài sản tại Việt Nam

Nhiều trường hợp đương sự nước ngoài không có mặt tại Việt Nam nhưng có tài sản tại đây, tòa án Việt Nam vẫn được quyền xử lý.

Ly hôn có một bên là người Việt Nam hoặc người nước ngoài cư trú tại Việt Nam

Đây là nhóm tranh chấp khá phổ biến, đặc biệt trong hôn nhân Việt – Hàn, Việt – Trung, Việt – Đài Loan, Việt – Mỹ.

Quan hệ dân sự phát sinh tại Việt Nam hoặc liên quan đến tài sản tại Việt Nam

Ví dụ: ký hợp đồng tại Việt Nam, thực hiện công việc tại Việt Nam, tài sản tranh chấp nằm trong lãnh thổ Việt Nam.

Trong mọi trường hợp này, Tòa án Việt Nam hoàn toàn có cơ sở pháp lý để xử lý.

Thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam: Các trường hợp bắt buộc phải xử lý tại Việt Nam

Theo Điều 470 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, một số tranh chấp dù có yếu tố nước ngoài nhưng chỉ Tòa án Việt Nam mới được giải quyết, bao gồm:

Tranh chấp liên quan đến bất động sản tại Việt Nam

Dù các bên là người nước ngoài thì thẩm quyền vẫn thuộc tòa án Việt Nam.

Ly hôn giữa công dân Việt Nam và người nước ngoài cùng cư trú lâu dài tại Việt Nam

Các yêu cầu dân sự liên quan đến sự kiện pháp lý xảy ra tại Việt Nam

Ví dụ: yêu cầu tuyên bố mất tích, tuyên bố chết, xác định tài sản vô chủ…

Đây là nhóm tranh chấp mang tính đặc thù, tòa án nước ngoài không thể can thiệp.

Thẩm quyền theo cấp tòa (Tòa án cấp huyện hay cấp tỉnh?)

Điều 35 và Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định:

• Tòa án cấp huyện: xử lý các vụ việc dân sự thông thường.
• Tòa án cấp tỉnh: giải quyết tất cả tranh chấp có yếu tố nước ngoài, trừ các trường hợp đặc biệt ở khu vực biên giới.

Điều này đồng nghĩa:

• Hầu hết các tranh chấp có yếu tố nước ngoài đều do Tòa án nhân dân cấp tỉnh giải quyết.
• Đây là cấp tòa có chuyên môn, kinh nghiệm và quy trình đầy đủ để xử lý hồ sơ có yếu tố quốc tế.

Tranh chấp có yếu tố nước ngoài và lựa chọn trọng tài thương mại

Trong nhiều trường hợp đặc biệt là tranh chấp hợp đồng thương mại, các bên được phép thỏa thuận lựa chọn trọng tài quốc tế hoặc trọng tài thương mại tại Việt Nam.

Một số trung tâm trọng tài uy tín tại Việt Nam:

• VIAC
• PIAC
• TRACENT

Nếu đã có thỏa thuận trọng tài, tòa án Việt Nam không còn thẩm quyền.

Đây là lý do doanh nghiệp cần luật sư kiểm tra điều khoản hợp đồng trước khi ký kết, tránh rủi ro kéo dài nhiều năm tranh tụng.

Tại Công ty Luật TNHH Đỗ Gia Việt, luật sư thương mại quốc tế có kinh nghiệm xử lý hàng trăm vụ việc chọn trọng tài VIAC, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí.

Quy trình giải quyết tranh chấp có yếu tố nước ngoài tại Việt Nam

Mặc dù mỗi loại tranh chấp có thủ tục riêng, nhưng nhìn chung bao gồm các bước sau:

Xác định thẩm quyền

Bước này quan trọng nhất. Nếu lựa chọn sai cơ quan, hồ sơ sẽ bị trả lại hoặc đình chỉ. Luật sư sẽ phân tích:

• Yếu tố nước ngoài nằm ở đâu?
• Bị đơn cư trú nơi nào?
• Tranh chấp phát sinh ở quốc gia nào?
• Tài sản ở đâu?
• Có thỏa thuận trọng tài không?

Đây là lý do nhiều khách hàng ưu tiên tìm đến các văn phòng luật sư uy tín tại Hà Nội như Công ty Luật TNHH Đỗ Gia Việt để được tư vấn chuyên sâu.

Xác định pháp luật áp dụng

Không phải mọi tranh chấp có yếu tố nước ngoài đều áp dụng luật Việt Nam. Bộ luật Dân sự và các điều ước quốc tế quy định:

• Có thể áp dụng luật nước ngoài
• Có thể áp dụng luật Việt Nam
• Hoặc áp dụng luật theo thỏa thuận của các bên

Việc lựa chọn sai luật có thể khiến hồ sơ bị bác bỏ.

Thu thập chứng cứ, tài liệu, ủy thác tư pháp

Đây là giai đoạn khó khăn nhất vì:

• Hồ sơ nằm tại nước ngoài
• Chứng cứ phải dịch thuật, hợp pháp hóa lãnh sự
• Cần gửi văn bản sang cơ quan nước ngoài để xác minh

Luật sư có kinh nghiệm sẽ hỗ trợ khách hàng:

• Soạn văn bản ủy thác tư pháp
• Dịch chứng cứ đúng chuẩn
• Liên hệ cơ quan đại diện ngoại giao

Tòa án thụ lý, xét xử, công nhận và thi hành bản án

Tòa án sẽ:

• Thụ lý
• Hòa giải
• Xét xử sơ thẩm
• Xét xử phúc thẩm nếu có kháng cáo

Đối với phán quyết nước ngoài, cần làm thủ tục công nhận và cho thi hành tại Việt Nam.

Lý do nhiều khách hàng chọn Công ty Luật TNHH Đỗ Gia Việt để giải quyết tranh chấp có yếu tố nước ngoài

Với nhiều năm hoạt động, Công ty Luật TNHH Đỗ Gia Việt là một công ty luật sư uy tín tại Hà Nội, được khách hàng đánh giá cao bởi:

Kinh nghiệm dày dạn trong tranh chấp có yếu tố nước ngoài

Luật Đỗ Gia Việt từng tham gia nhiều vụ ly hôn Việt – nước ngoài, tranh chấp tài sản xuyên biên giới, hợp đồng thương mại quốc tế. Nền tảng kinh nghiệm thực tiễn giúp xây dựng chiến lược xử lý chặt chẽ và hiệu quả.

Am hiểu sâu sắc luật tố tụng và điều ước quốc tế

Đội ngũ luật sư nắm vững cả pháp luật Việt Nam lẫn các điều ước quốc tế liên quan. Khả năng phân tích pháp luật áp dụng giúp đề xuất hướng giải quyết phù hợp nhất cho từng hồ sơ.

Hỗ trợ toàn diện từ A – Z

Khách hàng được hỗ trợ mọi khâu: dịch thuật, hợp pháp hóa lãnh sự, chuẩn bị hồ sơ, trao đổi với cơ quan đại diện ngoại giao. Quy trình đồng bộ giúp tiết kiệm thời gian và hạn chế rủi ro.

Minh bạch chi phí, cam kết hiệu quả

Phí dịch vụ được trao đổi rõ ràng ngay từ đầu, không phát sinh bất hợp lý. Cam kết đồng hành cho đến khi vụ việc đạt kết quả tối ưu cho khách hàng.

Mạng lưới hợp tác quốc tế rộng

Công ty duy trì hợp tác với nhiều tổ chức, luật sư và cơ quan ngoại giao nước ngoài. Việc ủy thác tư pháp, xác minh và thu thập chứng cứ từ các quốc gia khác diễn ra thuận lợi và nhanh chóng.

Giải quyết tranh chấp có yếu tố nước ngoài không chỉ yêu cầu hiểu luật mà còn đòi hỏi kỹ năng tố tụng, kinh nghiệm thực tiễn và khả năng phân tích đa chiều. Sự tham gia của luật sư chuyên nghiệp là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân và doanh nghiệp.

Nếu bạn đang cần hỗ trợ, hãy liên hệ Công ty Luật TNHH Đỗ Gia Việt, đơn vị được nhiều khách hàng tin tưởng khi tìm kiếm công ty luật sư uy tín tại Hà Nội, chuyên xử lý các vụ việc phức tạp trong lĩnh vực dân sự, đất đai, thương mại và hôn nhân gia đình.