Luật Đất đai 2024 (số 31/2024/QH15) có hiệu lực từ 01/8/2024, thay Luật 2013. Ba thay đổi lớn nhất: bỏ khung giá đất → bảng giá đất hằng năm; mở rộng cấp sổ đỏ cho đất không giấy tờ; và bồi thường thu hồi đất bảo đảm nơi ở bằng hoặc tốt hơn.
- Hiệu lực 01/8/2024; bảng giá đất mới áp dụng từ 01/01/2026.
- Bỏ khung giá đất, dùng bảng giá đất do cấp tỉnh ban hành hằng năm.
- Cấp sổ cho đất sử dụng ổn định không giấy tờ trước 01/7/2014 (đủ điều kiện).
- Bồi thường: nơi ở, thu nhập bằng hoặc tốt hơn; tái định cư xong trước khi thu hồi.
- Từ 01/7/2025 thẩm quyền giải quyết tranh chấp về Chủ tịch UBND cấp xã (NĐ 151/2025).
Luật Đất đai số 31/2024/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 18/01/2024, có hiệu lực từ ngày 01/8/2024, thay thế Luật Đất đai 2013. Đây là đạo luật tác động trực tiếp đến quyền lợi của hầu hết người dân và doanh nghiệp. Bài viết tổng hợp những điểm mới quan trọng nhất, cập nhật cả các thay đổi về thẩm quyền sau khi tổ chức lại chính quyền địa phương năm 2025.
1. Bỏ khung giá đất, ban hành bảng giá đất hằng năm
Đây là thay đổi được quan tâm nhất. Luật Đất đai 2024 bỏ khung giá đất của Chính phủ. Thay vào đó, UBND cấp tỉnh xây dựng và công bố bảng giá đất hằng năm, bảo đảm nguyên tắc thị trường. Bảng giá đất theo quy định mới được áp dụng từ ngày 01/01/2026. Bảng giá đất là căn cứ tính tiền sử dụng đất, thuế, lệ phí và bồi thường, nên thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí giao dịch nhà đất.
2. Mở rộng cấp Giấy chứng nhận cho đất không giấy tờ
Luật Đất đai 2024 tháo gỡ vướng mắc lâu năm cho hàng triệu thửa đất chưa có sổ. Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ổn định, không có giấy tờ mà không vi phạm pháp luật đất đai, phù hợp quy hoạch, được xem xét cấp Giấy chứng nhận — trong đó công nhận trường hợp sử dụng đất ổn định trước ngày 01/7/2014 theo điều kiện luật định.
3. Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư minh bạch hơn
Nguyên tắc bồi thường (Điều 91) yêu cầu bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch, kịp thời. Điểm nhân văn nổi bật:
- Bảo đảm người có đất bị thu hồi có chỗ ở, thu nhập và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ;
- Việc phê duyệt phương án bồi thường và bố trí tái định cư phải hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất;
- Điều kiện được bồi thường về đất quy định rõ tại Điều 95 (có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ đủ điều kiện cấp giấy).
4. Mở rộng quyền của người sử dụng đất
Luật bổ sung, làm rõ quyền của người sử dụng đất trong chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp; quy định cụ thể hơn về quyền của cá nhân, tổ chức, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, hướng tới bảo vệ tốt hơn quyền lợi hợp pháp trong giao dịch.
5. Thay đổi thẩm quyền giải quyết tranh chấp (cập nhật 2025)
Cập nhật quan trọng: từ ngày 01/7/2025, khi bỏ đơn vị hành chính cấp huyện, theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP, thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện chuyển cho Chủ tịch UBND cấp xã. Tranh chấp đất đai vẫn phải hòa giải tại UBND cấp xã trước (Điều 235); nếu có Giấy chứng nhận thì Tòa án nhân dân khu vực giải quyết, không có giấy tờ thì đương sự chọn UBND cấp xã hoặc Tòa án (Điều 236).
Tìm hiểu thêm theo từng vấn đề
- Bồi thường khi nhà nước thu hồi đất 2026
- Thủ tục cấp sổ đỏ cho đất không có giấy tờ trước 2014
- Luật sư tư vấn đất đai tại Hà Nội: dịch vụ, quy trình và chi phí 2026
- Hướng Dẫn Quy định tách thửa đất tại Hà Nội mới nhất
- Tranh chấp ranh giới đất đai và lối đi chung: cách giải quyết đúng luật 2026
Câu hỏi thường gặp
Luật Đất đai 2024 có hiệu lực từ khi nào?
Luật Đất đai số 31/2024/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 18/01/2024 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2024, thay thế Luật Đất đai 2013.
Luật Đất đai 2024 bỏ khung giá đất có ý nghĩa gì?
Luật Đất đai 2024 bỏ khung giá đất của Chính phủ, thay bằng bảng giá đất do UBND cấp tỉnh xây dựng và công bố hằng năm, sát với giá thị trường hơn. Bảng giá đất theo quy định mới được áp dụng từ ngày 01/01/2026.
Đất không có giấy tờ có được cấp sổ đỏ theo Luật 2024 không?
Có. Luật Đất đai 2024 mở rộng việc cấp Giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ổn định không có giấy tờ, trong đó công nhận đất sử dụng ổn định trước ngày 01/7/2014 và đáp ứng điều kiện luật định, nhiều trường hợp được xem xét cấp sổ.
Bồi thường khi thu hồi đất theo Luật 2024 thay đổi thế nào?
Nguyên tắc mới yêu cầu bảo đảm người có đất bị thu hồi có chỗ ở, thu nhập và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bố trí tái định cư phải hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất (Điều 91, Điều 95).
Sau khi bỏ cấp huyện, ai giải quyết tranh chấp đất đai?
Từ ngày 01/7/2025 theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP, thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện chuyển cho Chủ tịch UBND cấp xã. Tranh chấp phải hòa giải tại UBND cấp xã trước; có Giấy chứng nhận thì Tòa án nhân dân khu vực giải quyết, không có giấy tờ thì đương sự chọn UBND cấp xã hoặc Tòa án.
Luật sư Đỗ Gia Việt tư vấn áp dụng Luật Đất đai 2024
Quy định mới nhiều điểm có lợi nhưng cũng phức tạp trong áp dụng. Luật sư giúp bạn xác định quyền lợi, chuẩn bị hồ sơ cấp sổ, rà soát phương án bồi thường và xử lý tranh chấp đúng quy định hiện hành. Gọi hotline 094.445.0105 hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo chung, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng tải; không thay thế tư vấn cho một vụ việc cụ thể.
