Thông thường không thể buộc người đã hứa tặng phải giao tài sản, vì hợp đồng tặng cho động sản chỉ có hiệu lực khi bên được tặng cho nhận tài sản (hoặc khi đăng ký, với tài sản phải đăng ký), còn tặng cho bất động sản có hiệu lực từ khi đăng ký. Tuy nhiên, nếu lời hứa tặng kèm điều kiện mà bạn đã thực hiện xong nghĩa vụ, người hứa phải thanh toán giá trị nghĩa vụ bạn đã làm; nếu đó là lời hứa thưởng công khai thì phải trả thưởng.
- Tặng cho động sản: có hiệu lực từ khi bên được tặng cho nhận tài sản; động sản phải đăng ký quyền sở hữu thì từ thời điểm đăng ký (Điều 458 Bộ luật Dân sự 2015).
- Tặng cho bất động sản: lập văn bản công chứng, chứng thực hoặc đăng ký; có hiệu lực từ thời điểm đăng ký (Điều 459).
- Tặng cho có điều kiện: đã thực hiện nghĩa vụ trước mà không được giao tài sản thì bên tặng cho phải thanh toán nghĩa vụ đó (khoản 2 Điều 462).
- Hứa thưởng công khai: người hứa thưởng phải trả thưởng cho người đã thực hiện công việc (khoản 1 Điều 570).
- Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng: 03 năm kể từ ngày biết hoặc phải biết quyền lợi bị xâm phạm (Điều 429).
Câu hỏi bạn đọc: Tôi dạy kèm cho một học sinh, bố mẹ em hứa sẽ tặng tôi một chiếc xe tay ga nếu em đỗ đại học. Em đã đỗ nhưng phụ huynh không giữ lời. Tôi có đòi được chiếc xe không?
Hứa tặng tài sản có bắt buộc phải giao không?
Điều 457 Bộ luật Dân sự 2015 định nghĩa hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, bên được tặng cho đồng ý nhận. Điểm mấu chốt nằm ở thời điểm có hiệu lực:
| Loại tài sản hứa tặng | Hình thức | Hợp đồng có hiệu lực khi | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Động sản thông thường (tiền, điện thoại, trang sức…) | Lời nói, văn bản hoặc hành vi | Bên được tặng cho nhận tài sản, trừ khi có thỏa thuận khác | Khoản 1 Điều 458 BLDS 2015 |
| Động sản luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu | Theo quy định về đăng ký | Thời điểm đăng ký | Khoản 2 Điều 458 |
| Nhà ở, bất động sản phải đăng ký | Văn bản có công chứng, chứng thực hoặc đăng ký | Thời điểm đăng ký; nếu không phải đăng ký thì từ khi giao tài sản | Điều 459 |
| Quyền sử dụng đất | Hợp đồng công chứng hoặc chứng thực | Đăng ký vào sổ địa chính | Điểm a khoản 3 Điều 27, khoản 3 Điều 45 Luật Đất đai 2024 |
Như vậy, một lời hứa tặng xe, tặng tiền mà chưa giao tài sản thì hợp đồng tặng cho chưa phát sinh hiệu lực; người được hứa không có quyền yêu cầu Tòa án buộc bên kia giao tài sản. Tương tự, đã ký hợp đồng tặng cho nhà đất có công chứng nhưng chưa đăng ký sang tên thì quyền sở hữu, quyền sử dụng chưa chuyển cho người được tặng.
Hứa tặng có điều kiện, đã làm xong điều kiện thì đòi được gì?
Theo khoản 1 Điều 462 Bộ luật Dân sự 2015, bên tặng cho có thể yêu cầu bên được tặng cho thực hiện một hoặc nhiều nghĩa vụ trước hoặc sau khi tặng cho; điều kiện không được vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội. Khoản 2 Điều 462 quy định: trường hợp phải thực hiện nghĩa vụ trước khi tặng cho, nếu bên được tặng cho đã hoàn thành nghĩa vụ mà bên tặng cho không giao tài sản thì bên tặng cho phải thanh toán nghĩa vụ mà bên được tặng cho đã thực hiện.
Áp dụng vào câu hỏi: nếu chứng minh được phụ huynh đã hứa tặng xe với điều kiện bạn kèm học đến khi em đỗ đại học, và bạn đã thực hiện xong, thì phụ huynh không bị buộc giao chiếc xe nhưng phải thanh toán giá trị công việc bạn đã thực hiện (ví dụ tính theo mức thù lao dạy kèm hợp lý cho khoảng thời gian đã dạy, trừ phần đã được trả). Bài viết trước đây kết luận “không đòi được gì” là chưa đầy đủ.
Lưu ý: nếu việc dạy kèm vốn là hợp đồng dịch vụ có trả tiền, còn chiếc xe là khoản thưởng thêm đã thỏa thuận như một phần thù lao, quan hệ có thể được xem xét theo quy định về hợp đồng dịch vụ (Điều 513 BLDS 2015) — bên sử dụng dịch vụ phải trả tiền dịch vụ theo thỏa thuận. Cách xác định quan hệ phụ thuộc vào chứng cứ cụ thể của từng vụ việc.
Hứa thưởng khác hứa tặng như thế nào?
Khoản 1 Điều 570 Bộ luật Dân sự 2015 quy định người đã công khai hứa thưởng phải trả thưởng cho người đã thực hiện công việc theo yêu cầu của người hứa thưởng; công việc phải cụ thể, có thể thực hiện được, không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội (khoản 2). Khi công việc được thực hiện xong, người thực hiện được nhận thưởng (Điều 572). Khác với hứa tặng, hứa thưởng là nghĩa vụ đơn phương phát sinh ngay khi công việc hoàn thành, nên người làm xong việc có quyền yêu cầu trả thưởng. Tuy nhiên, điều kiện là lời hứa phải được đưa ra công khai (thông báo, đăng tin…), không phải lời hứa riêng giữa hai người.
Cần chuẩn bị gì để đòi quyền lợi từ lời hứa tặng?
- Thu thập chứng cứ lời hứa: tin nhắn, email, ghi âm, văn bản thỏa thuận, người làm chứng. Giao dịch bằng lời nói vẫn hợp lệ về hình thức (Điều 119 BLDS 2015) nhưng khó chứng minh nhất.
- Chứng minh đã thực hiện điều kiện: lịch dạy, nhật ký công việc, kết quả đạt được (giấy báo trúng tuyển…).
- Gửi yêu cầu bằng văn bản: đề nghị bên hứa giao tài sản hoặc thanh toán giá trị nghĩa vụ đã thực hiện; ưu tiên thương lượng, hòa giải.
- Khởi kiện nếu không thỏa thuận được: nộp đơn tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú; thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là 03 năm kể từ ngày biết hoặc phải biết quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm (Điều 429 BLDS 2015).
Kinh nghiệm: khi được hứa tặng tài sản có giá trị lớn gắn với một điều kiện, nên lập văn bản ghi rõ tài sản, điều kiện và thời hạn giao; với nhà, đất, xe cần làm đúng thủ tục công chứng, đăng ký ngay sau khi điều kiện hoàn thành để quyền sở hữu được chuyển giao hợp pháp.
Bài viết liên quan
- Thủ tục mua bán đất, sang tên sổ đỏ 2026: 5 bước, hồ sơ, chi phí, thời gian
- Hợp đồng đặt cọc mua đất 2026: Những nội dung cần kiểm tra kỹ trước khi giao tiền
Câu hỏi thường gặp
Người hứa tặng tài sản không giữ lời có kiện đòi được không?
Thường không buộc được việc giao tài sản. Hợp đồng tặng cho động sản có hiệu lực từ khi bên được tặng cho nhận tài sản (khoản 1 Điều 458 BLDS 2015); tặng cho bất động sản có hiệu lực từ thời điểm đăng ký (Điều 459). Khi chưa giao, chưa đăng ký thì hợp đồng chưa có hiệu lực.
Hứa tặng có điều kiện, đã làm xong điều kiện thì được gì?
Nếu bên được tặng cho đã hoàn thành nghĩa vụ phải làm trước khi tặng cho mà bên tặng cho không giao tài sản, bên tặng cho phải thanh toán nghĩa vụ mà bên được tặng cho đã thực hiện (khoản 2 Điều 462 BLDS 2015).
Hứa thưởng khác hứa tặng như thế nào?
Người đã công khai hứa thưởng phải trả thưởng cho người đã thực hiện công việc theo yêu cầu (khoản 1 Điều 570 BLDS 2015). Hứa thưởng phải công khai và công việc phải cụ thể, có thể thực hiện được; lời hứa riêng giữa hai người thường được xem xét theo quy định về tặng cho có điều kiện.
Hợp đồng tặng cho nhà đất đã công chứng nhưng chưa sang tên có hiệu lực chưa?
Chưa chuyển quyền. Tặng cho bất động sản có hiệu lực từ thời điểm đăng ký (khoản 2 Điều 459 BLDS 2015); tặng cho quyền sử dụng đất có hiệu lực từ thời điểm đăng ký vào sổ địa chính (khoản 3 Điều 45 Luật Đất đai 2024).
Thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng tặng cho là bao lâu?
03 năm kể từ ngày người có quyền yêu cầu biết hoặc phải biết quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm (Điều 429 BLDS 2015).
Tranh chấp tặng cho, hứa thưởng tài sản?
Luật sư dân sự Công ty Luật Đỗ Gia Việt đánh giá chứng cứ, soạn văn bản yêu cầu và đại diện khởi kiện tranh chấp hợp đồng tặng cho, hứa thưởng. Gọi hotline 094.445.0105 hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo chung, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng tải; không thay thế tư vấn cho một vụ việc cụ thể.
