Bị người khác đánh gây thương tích, bạn có hai con đường song song: (1) làm đơn tố giác, yêu cầu khởi tố tội cố ý gây thương tích (Điều 134 Bộ luật Hình sự) tại cơ quan công an; (2) yêu cầu bồi thường thiệt hại về sức khỏe — trong chính vụ án hình sự hoặc bằng một vụ kiện dân sự riêng tại Tòa án nhân dân khu vực nếu hành vi chưa cấu thành tội phạm.
- Cấu thành tội phạm khi tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11%, hoặc dưới 11% nhưng có tình tiết như dùng hung khí nguy hiểm, gây cho người dưới 16 tuổi, phụ nữ có thai… (khoản 1 Điều 134 BLHS: cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù 06 tháng – 03 năm).
- Khoản 1 Điều 134 chỉ khởi tố khi bị hại có yêu cầu; rút yêu cầu thì vụ án bị đình chỉ, trừ khi rút do bị ép buộc (Điều 155 BLTTHS).
- Cơ quan điều tra phải giải quyết tố giác trong 20 ngày; vụ phức tạp kéo dài không quá 02 tháng và có thể gia hạn một lần không quá 02 tháng (Điều 147 BLTTHS).
- Bồi thường: chi phí cứu chữa, thu nhập bị mất, chi phí người chăm sóc và tổn thất tinh thần tối đa 50 lần lương cơ sở = 126,5 triệu đồng (Điều 590 BLDS; lương cơ sở 2.530.000 đồng từ 01/7/2026).
- Khởi kiện đòi bồi thường về sức khỏe được miễn án phí; thời hiệu 03 năm (Điều 588 BLDS).
Nhiều người bị đánh xong chỉ “đi khám rồi thôi”, đến khi muốn xử lý thì hồ sơ bệnh án không đủ, nhân chứng không còn liên lạc được, còn người gây thương tích thì chối bỏ. Bài viết hướng dẫn cách thu giữ chứng cứ ngay từ đầu, làm đơn tố giác đúng nơi, đúng nội dung, và tính các khoản bồi thường bạn được yêu cầu — theo quy định còn hiệu lực năm 2026.
Bị đánh gây thương tích bao nhiêu phần trăm thì đi tù?
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác quy định tại Điều 134 BLHS 2015 (sửa đổi 2017). Luật số 86/2025/QH15 sửa BLHS từ 01/7/2025 không sửa Điều 134. Tỷ lệ tổn thương cơ thể do cơ quan giám định pháp y kết luận là căn cứ chính để xác định khung hình phạt:
| Mức độ | Hình phạt | Khởi tố theo yêu cầu bị hại? |
|---|---|---|
| Khoản 1: 11%–30%, hoặc dưới 11% nhưng có tình tiết định khung (dùng hung khí nguy hiểm, axit; gây cho người dưới 16 tuổi, phụ nữ có thai, người già yếu; có tổ chức; thuê gây thương tích; côn đồ…) | Cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù 06 tháng – 03 năm | Có — chỉ khởi tố khi bị hại yêu cầu |
| Khoản 2: 31%–60%, hoặc 11%–30% có tình tiết định khung | Tù 02 – 06 năm | Không — khởi tố bắt buộc |
| Khoản 3: 61% trở lên, hoặc 31%–60% có tình tiết định khung | Tù 05 – 10 năm | Không |
| Khoản 4–5: thương tích rất nặng, làm chết người | Tù 07 – 14 năm; 12 – 20 năm hoặc chung thân | Không |
| Dưới 11%, không có tình tiết định khung | Không phải tội phạm — xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (thay NĐ 144/2021) | — |
Lưu ý: dưới 11% không có nghĩa là “không làm gì được”. Người gây thương tích vẫn bị xử phạt hành chính và vẫn phải bồi thường thiệt hại theo Điều 590 BLDS; bạn có thể khởi kiện dân sự để đòi.
Cần làm gì ngay sau khi bị đánh?
- Đi cấp cứu, khám tại cơ sở y tế và giữ toàn bộ giấy tờ: phiếu khám, bệnh án, phim chụp, giấy ra viện, hóa đơn thuốc, viện phí.
- Trình báo ngay với Công an cấp xã nơi xảy ra sự việc hoặc gọi 113 để lập biên bản hiện trường. Việc trình báo sớm giúp thu giữ camera an ninh trước khi bị ghi đè.
- Lưu chứng cứ: ảnh chụp vết thương theo từng ngày, video camera, tin nhắn đe dọa, danh sách và số điện thoại người chứng kiến.
- Không tự ý “giải quyết” bằng tiền khi chưa rõ mức thương tích; nếu thỏa thuận bồi thường, lập văn bản ghi rõ số tiền, nội dung và có người làm chứng.
Làm đơn tố giác đánh người gây thương tích như thế nào?
Đơn tố giác (kiêm đơn yêu cầu khởi tố) gửi tới Công an cấp xã nơi xảy ra sự việc hoặc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh, thành phố. Từ 01/3/2025 không còn Công an cấp huyện nên các mẫu đơn cũ ghi “Kính gửi Công an huyện/quận…” cần sửa lại.
Nội dung đơn nên có:
- Họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân/căn cước, nơi cư trú, số điện thoại của người tố giác.
- Thông tin người gây thương tích (họ tên, địa chỉ nếu biết; nếu không biết thì mô tả đặc điểm, phương tiện, biển số xe).
- Diễn biến: thời gian, địa điểm, hành vi, hung khí sử dụng, thương tích; người làm chứng.
- Đề nghị: trưng cầu giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể, khởi tố vụ án hình sự về tội cố ý gây thương tích và buộc bồi thường thiệt hại.
- Tài liệu kèm theo: bản sao hồ sơ bệnh án, ảnh, video, danh sách nhân chứng.
Với thương tích, giám định là bắt buộc để xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể (Điều 206 BLTTHS). Cơ quan điều tra ra quyết định trưng cầu và chịu chi phí giám định; bạn cần có mặt đúng lịch giám định và mang theo hồ sơ bệnh án gốc.
Công an chậm giải quyết đơn tố giác thì phải làm sao?
| Mốc | Quy định | Bạn có thể làm gì |
|---|---|---|
| Nhận đơn | Cơ quan tiếp nhận phải ghi vào sổ, chuyển cơ quan điều tra có thẩm quyền | Xin giấy xác nhận đã nhận đơn |
| 20 ngày | Kiểm tra, xác minh, ra quyết định khởi tố, không khởi tố hoặc tạm đình chỉ (Điều 147 BLTTHS) | Hỏi tiến độ, bổ sung chứng cứ |
| Vụ phức tạp | Kéo dài không quá 02 tháng; Viện kiểm sát có thể gia hạn một lần không quá 02 tháng | Yêu cầu được thông báo bằng văn bản về việc kéo dài, gia hạn |
| Quá hạn hoặc không đồng ý kết quả | Viện kiểm sát kiểm sát việc giải quyết tố giác | Khiếu nại quyết định không khởi tố; kiến nghị Viện kiểm sát cùng cấp |
Khiếu nại trong tố tụng hình sự thực hiện theo Bộ luật Tố tụng hình sự, không theo Luật Khiếu nại (dành cho quyết định hành chính). Các bài viết cũ hướng dẫn “khởi kiện vụ án hành chính” khi công an chậm giải quyết tố giác là không phù hợp.
Bị đánh được đòi bồi thường những khoản nào?
Theo Điều 584 và Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015, người gây thương tích phải bồi thường:
| Khoản bồi thường | Chứng cứ cần có |
|---|---|
| Chi phí cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức năng bị mất, bị giảm sút | Hóa đơn viện phí, thuốc, chi phí đi lại khám chữa |
| Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại | Hợp đồng lao động, bảng lương, xác nhận nghỉ việc |
| Chi phí và thu nhập bị mất của người chăm sóc trong thời gian điều trị | Giấy tờ chứng minh thu nhập của người chăm sóc |
| Tổn thất về tinh thần | Do các bên thỏa thuận; không thỏa thuận được thì tối đa 50 lần lương cơ sở (126,5 triệu đồng) |
Nếu vụ án hình sự đã được khởi tố, yêu cầu bồi thường được Tòa án giải quyết cùng vụ án hình sự; bạn tham gia với tư cách bị hại và có quyền nhờ luật sư bảo vệ quyền lợi. Nếu không khởi tố (thương tích dưới ngưỡng hoặc bạn không yêu cầu), bạn khởi kiện dân sự tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc nơi xảy ra thiệt hại, trong thời hiệu 03 năm kể từ ngày biết quyền lợi bị xâm phạm; yêu cầu bồi thường về sức khỏe được miễn án phí (Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14).
Hòa giải, rút yêu cầu: với trường hợp khoản 1 Điều 134, nếu hai bên thỏa thuận bồi thường xong, bị hại có thể rút yêu cầu khởi tố và vụ án bị đình chỉ. Nhưng đã rút thì không được yêu cầu lại, trừ trường hợp rút do bị ép buộc, cưỡng bức — vì vậy chỉ rút khi đã nhận đủ tiền theo văn bản thỏa thuận.
Bài viết liên quan
- Thủ tục bảo lĩnh tại ngoại cho bị can, bị cáo
- Thời điểm nào thì cần thuê luật sư?
- Án treo là gì, điều kiện hưởng án treo
Câu hỏi thường gặp
Bị đánh bao nhiêu phần trăm thương tật thì khởi tố hình sự?
Từ 11% tỷ lệ tổn thương cơ thể trở lên; hoặc dưới 11% nhưng có tình tiết như dùng hung khí nguy hiểm, axit, gây thương tích cho người dưới 16 tuổi, phụ nữ có thai, người già yếu, có tính chất côn đồ… (khoản 1 Điều 134 BLHS). Ở khoản 1, cơ quan điều tra chỉ khởi tố khi bị hại có yêu cầu.
Đơn tố giác đánh người gây thương tích nộp ở đâu?
Nộp tại Công an cấp xã nơi xảy ra sự việc hoặc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh, thành phố. Từ 01/3/2025 không còn Công an cấp huyện nên đơn không gửi “Công an huyện/quận” như mẫu cũ.
Công an giải quyết đơn tố giác trong bao lâu?
20 ngày kể từ ngày nhận tố giác (Điều 147 BLTTHS). Vụ việc phức tạp có thể kéo dài không quá 02 tháng và được Viện kiểm sát gia hạn một lần không quá 02 tháng. Hết hạn, cơ quan điều tra phải ra quyết định khởi tố, không khởi tố hoặc tạm đình chỉ.
Bị đánh được bồi thường tổn thất tinh thần tối đa bao nhiêu?
Nếu các bên không thỏa thuận được, mức bồi thường tổn thất tinh thần khi sức khỏe bị xâm phạm tối đa 50 lần mức lương cơ sở (khoản 2 Điều 590 BLDS), tương đương 126,5 triệu đồng với mức lương cơ sở 2.530.000 đồng từ 01/7/2026 — ngoài các khoản chi phí điều trị và thu nhập bị mất.
Thương tích dưới 11% có kiện được không?
Được kiện đòi bồi thường dân sự. Nếu không có tình tiết định khung thì hành vi không cấu thành tội phạm, người gây thương tích bị xử phạt vi phạm hành chính, nhưng vẫn phải bồi thường theo Điều 590 BLDS. Bạn khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực trong thời hiệu 03 năm và được miễn án phí.
Đã rút đơn yêu cầu khởi tố có làm lại được không?
Không. Theo Điều 155 BLTTHS, bị hại đã rút yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức. Chỉ nên rút sau khi đã nhận đủ khoản bồi thường theo văn bản thỏa thuận.
Bị đánh gây thương tích, cần làm đơn tố giác?
Luật sư Công ty Luật Đỗ Gia Việt soạn đơn tố giác, theo dõi việc giám định, khởi tố và bảo vệ quyền lợi của bị hại, tính toán đầy đủ các khoản bồi thường. Gọi hotline 094.445.0105 hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo chung, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng tải; không thay thế tư vấn cho một vụ việc cụ thể.
