Quy trình giải quyết tranh chấp thừa kế theo di chúc từ A

Tranh chấp thừa kế theo di chúc là một trong những dạng tranh chấp phức tạp nhất trong lĩnh vực dân sự. Rất nhiều trường hợp, chỉ vì di chúc không rõ ràng, bị nghi ngờ vô hiệu hoặc người thừa kế không thống nhất được quyền lợi, dẫn đến tranh chấp kéo dài nhiều năm, thậm chí đưa nhau ra tòa. Nếu bạn đang gặp rắc rối liên quan đến việc phân chia tài sản theo di chúc hãy nắm rõ quy trình giải quyết tranh chấp thừa kế theo di chúc.

Việc này sẽ giúp bạn:

Chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp
Tránh mất thời gian và chi phí không cần thiết
Hạn chế tối đa xung đột trong gia đình
Có hướng xử lý chính xác, hợp pháp ngay từ đầu

Dưới đây là hướng dẫn giải quyết tranh chấp thừa kế theo di chúc chi tiết từ A–Z, phù hợp với người đang gặp tranh chấp thực tế.

Khi nào phát sinh tranh chấp thừa kế theo di chúc?

Tranh chấp thường xuất hiện trong các trường hợp phổ biến sau:

Di chúc không hợp pháp

Nhiều người lập di chúc nhưng không tuân thủ quy định pháp luật, ví dụ:

Không có người làm chứng
Không có công chứng/chứng thực trong trường hợp bắt buộc
Người lập di chúc không minh mẫn tại thời điểm lập
Di chúc bị sửa chữa, tẩy xóa

Khi đó, các đồng thừa kế có quyền yêu cầu tòa án tuyên di chúc vô hiệu.

Di chúc mập mờ hoặc không rõ nội dung

Ví dụ:

Không ghi rõ phần tài sản chia cho ai
Không mô tả chính xác phần đất, nhà, tài sản để lại
Di chúc có nhiều bản, nội dung không đồng nhất

Tranh chấp giữa những người thừa kế

Các tình huống thường gặp:

Người được chỉ định trong di chúc bị người khác phản đối
Người thừa kế cho rằng di chúc bị làm giả
Mâu thuẫn trong việc quản lý, định giá hoặc phân chia tài sản

Hết thời hiệu khởi kiện hoặc tranh chấp về thời hiệu

Thời hiệu thừa kế có từng loại khác nhau, dễ nhầm lẫn khiến nhiều người mất quyền khởi kiện.

giải quyết tranh chấp thừa kế theo di chúc

Quy trình giải quyết tranh chấp thừa kế theo di chúc từ A–Z

Quy trình dưới đây áp dụng cho hầu hết các trường hợp tranh chấp thực tế hiện nay.

Bước 1: Thu thập toàn bộ hồ sơ, tài liệu liên quan

Đây là bước quan trọng quyết định 70% khả năng thành công.

Người khởi kiện cần chuẩn bị:

Di chúc gốc hoặc bản sao hợp pháp
Giấy chứng tử của người để lại di sản
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà hoặc giấy tờ chứng minh tài sản
Giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, tài liệu chứng minh quan hệ thừa kế
Biên bản họp gia đình (nếu đã từng họp)
Tài liệu chứng minh di chúc có dấu hiệu vô hiệu (nếu có)

Lưu ý: Nhiều người tự thu thập tài liệu nhưng không đầy đủ, dẫn đến hồ sơ bị trả lại nhiều lần. Đây là lý do nhiều khách hàng tìm đến luật sư tư vấn luật đất đai hoặc luật sư thừa kế để hỗ trợ từ đầu.

Bước 2: Xác định hiệu lực của di chúc

Tòa án sẽ xem xét:

Người lập di chúc có minh mẫn?
Di chúc có bị ép buộc, lừa dối?
Có đúng theo hình thức được pháp luật quy định?
Nội dung có vi phạm điều cấm của luật?

Trường hợp di chúc vô hiệu toàn bộ hoặc một phần, di sản sẽ được chia theo pháp luật.

Bước 3: Xác định hàng thừa kế và phần được hưởng

Nếu di chúc hợp pháp → chia theo nội dung di chúc.

Nếu di chúc vô hiệu → chia theo pháp luật (3 hàng thừa kế theo BLDS).

Một sai lầm thường gặp là tự xác định sai hàng thừa kế, dẫn đến tranh chấp kéo dài.

Bước 4: Hòa giải nội bộ trong gia đình

Hòa giải giúp tránh kiện tụng dài ngày. Tuy nhiên, thực tế nhiều buổi hòa giải thất bại do:

Thiếu người am hiểu luật để phân tích
Một số người thừa kế cố tình chiếm tài sản
Không thống nhất được giá trị tài sản

Trong trường hợp hòa giải không thành, cần chuyển sang bước tiếp theo.

Bước 5: Nộp đơn yêu cầu tòa án giải quyết

Hồ sơ khởi kiện gồm:

Đơn khởi kiện
Toàn bộ giấy tờ đã thu thập
Chứng cứ bổ sung (nếu có)

Tòa án sẽ:

Thụ lý vụ án
Hòa giải tại tòa (bắt buộc)
Xét xử sơ thẩm
Xử phúc thẩm nếu có kháng cáo hoặc kháng nghị

Quá trình này có thể kéo dài từ 6 tháng đến 2 năm tùy mức độ phức tạp.

Bước 6: Thi hành bản án, phân chia di sản

Sau khi bản án có hiệu lực, người thừa kế sẽ:

Làm thủ tục sang tên sổ đỏ
Chia tài sản theo tỷ lệ được xác định
Xử lý tài sản đang tranh chấp (nhà đất đang bị lấn chiếm, đang cho thuê…)

Đây cũng là bước rất cần có luật sư hỗ trợ, nhất là khi người đang chiếm giữ tài sản không hợp tác.

giải quyết tranh chấp thừa kế theo di chúc

Những sai lầm khiến tranh chấp thừa kế kéo dài nhiều năm

Nhiều khách hàng khi đến công ty Luật Đỗ Gia Việt chia sẻ rằng họ đã tự xử lý trong thời gian dài nhưng không hiệu quả vì gặp phải các sai lầm sau:

Tự thỏa thuận khi không hiểu rõ luật

Khi không nắm luật, việc thỏa thuận dễ dẫn đến:

Bị mất quyền lợi
Chia sai phần
Mâu thuẫn tăng cao

Tin vào thông tin truyền miệng hoặc tư vấn không chính thống

Ví dụ: “Đất của bố mẹ phải chia đều”, “Có tên trong hộ khẩu thì được hưởng thừa kế”…
Những quan điểm này hoàn toàn sai nhưng được nhiều người tin tưởng, khiến tranh chấp càng phức tạp.

Không thu thập đầy đủ chứng cứ

Thiếu giấy tờ → hồ sơ bị tòa trả lại liên tục.

Để thời hiệu khởi kiện hết hạn

Thời hiệu thừa kế rất đặc biệt, nhiều người để quá thời hạn dẫn đến mất quyền yêu cầu chia di sản.

Không nhờ luật sư từ sớm

Hầu hết các vụ tranh chấp kéo dài 5–10 năm đều xuất phát từ việc:

Thu thập chứng cứ sai
Khởi kiện sai yêu cầu
Không hiểu đúng quy trình tố tụng

Nhờ luật sư ngay từ đầu giúp tiết kiệm tiền – thời gian – công sức.

giải quyết tranh chấp thừa kế theo di chúc

Tại sao nên nhờ luật sư khi giải quyết tranh chấp thừa kế theo di chúc?

Luật sư có thể hỗ trợ:

✔ Xác định chính xác hiệu lực di chúc

✔ Phân tích quyền lợi của từng người thừa kế

✔ Đại diện hòa giải, thương lượng

✔ Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện đúng pháp luật

✔ Đại diện tại tòa án

✔ Hỗ trợ sang tên sổ đỏ và thi hành án

Đây là lý do nhiều khách hàng lựa chọn công ty luật sư uy tín tại Hà Nội để đồng hành khi xử lý tranh chấp thừa kế.

Dịch vụ giải quyết tranh chấp thừa kế theo di chúc tại Công ty Luật Đỗ Gia Việt

Công ty Luật Đỗ Gia Việt là một trong những văn phòng luật sư uy tín tại Hà Nội, chuyên sâu trong các lĩnh vực:

Tranh chấp đất đai
Tranh chấp di sản thừa kế
Di chúc định đoạt tài sản
Khởi kiện chia tài sản chung
Tư vấn pháp lý thừa kế cho gia đình

Đội ngũ luật sư của công ty giàu kinh nghiệm, am hiểu sâu về:

Bộ luật dân sự
Luật đất đai
Tố tụng dân sự
Thực tiễn xét xử tại tòa án

Đặc biệt, công ty còn cung cấp dịch vụ luật sư tư vấn luật đất đai, phù hợp cho những trường hợp tranh chấp thừa kế có liên quan đến quyền sử dụng đất, loại tranh chấp chiếm đến 80% trong thực tế.

Ưu điểm nổi bật của Luật Đỗ Gia Việt