Vụ án có nhiều bị can thì phải hỏi cung riêng từng người và không để họ tiếp xúc với nhau. Đây là quy định tại khoản 2 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015. Điều tra viên có thể cho bị can viết bản tự khai của mình; mỗi lần hỏi cung đều phải lập biên bản và việc hỏi cung tại cơ sở giam giữ hoặc trụ sở cơ quan điều tra phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh.
- Hỏi riêng từng bị can: không hỏi chung, không để các bị can tiếp xúc với nhau (khoản 2 Điều 183).
- Giải thích quyền, nghĩa vụ: trước lần hỏi cung đầu tiên, Điều tra viên phải giải thích quyền và nghĩa vụ theo Điều 60 và ghi vào biên bản.
- Không hỏi cung ban đêm: trừ trường hợp không thể trì hoãn, phải ghi rõ lý do vào biên bản (khoản 3 Điều 183).
- Ghi âm, ghi hình: bắt buộc khi hỏi cung tại cơ sở giam giữ hoặc trụ sở cơ quan điều tra (khoản 6 Điều 183).
- Cấm bức cung, nhục hình: người vi phạm phải chịu trách nhiệm hình sự (khoản 5 Điều 183).
Trong các vụ án đồng phạm, việc cơ quan điều tra hỏi cung từng bị can ra sao ảnh hưởng trực tiếp đến tính khách quan của lời khai và quyền của người bị buộc tội. Bài viết giải thích đầy đủ các quy tắc hỏi cung bị can tại Điều 183, Điều 184 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (văn bản hợp nhất 104/VBHN-VPQH năm 2025, đã cập nhật Luật số 99/2025/QH15).
Vụ án có nhiều bị can được hỏi cung chung hay hỏi riêng?
Khoản 2 Điều 183 quy định rõ: trường hợp vụ án có nhiều bị can thì hỏi riêng từng người và không để họ tiếp xúc với nhau. Mục đích là để mỗi bị can khai báo độc lập, tránh việc thông cung, thống nhất lời khai hoặc chịu áp lực của người khác. Điều tra viên cũng có thể cho bị can viết bản tự khai của mình để làm rõ thêm nội dung.
| Quy tắc hỏi cung | Nội dung | Căn cứ |
|---|---|---|
| Thời điểm | Hỏi cung ngay sau khi có quyết định khởi tố bị can; tại trụ sở cơ quan điều tra hoặc nơi ở của bị can | Khoản 1 Điều 183 |
| Thông báo người bào chữa, Kiểm sát viên | Điều tra viên phải thông báo thời gian, địa điểm hỏi cung; Kiểm sát viên tham gia khi xét thấy cần thiết | Khoản 1 Điều 183 |
| Giải thích quyền, nghĩa vụ | Trước lần hỏi cung đầu, giải thích quyền, nghĩa vụ theo Điều 60 và ghi vào biên bản | Khoản 2 Điều 183 |
| Nhiều bị can | Hỏi riêng từng người, không để tiếp xúc với nhau; có thể cho viết bản tự khai | Khoản 2 Điều 183 |
| Thời gian | Không hỏi cung vào ban đêm, trừ khi không thể trì hoãn và phải ghi rõ lý do | Khoản 3 Điều 183 |
| Kiểm sát viên hỏi cung | Khi bị can kêu oan, khiếu nại hoạt động điều tra, có căn cứ xác định điều tra vi phạm pháp luật hoặc khi cần thiết | Khoản 4 Điều 183 |
| Cấm bức cung, nhục hình | Điều tra viên, Cán bộ điều tra, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên vi phạm bị truy cứu trách nhiệm hình sự | Khoản 5 Điều 183 |
| Ghi âm, ghi hình | Bắt buộc tại cơ sở giam giữ, trụ sở cơ quan điều tra; địa điểm khác khi bị can hoặc người có thẩm quyền yêu cầu | Khoản 6 Điều 183 |
Biên bản hỏi cung bị can được lập như thế nào?
- Mỗi lần hỏi cung đều lập biên bản theo quy định tại Điều 178 (khoản 1 Điều 184).
- Ghi đầy đủ lời trình bày của bị can, các câu hỏi và câu trả lời; nghiêm cấm Điều tra viên, Cán bộ điều tra tự mình thêm, bớt hoặc sửa chữa lời khai của bị can.
- Đọc lại biên bản cho bị can nghe hoặc để bị can tự đọc; nếu bổ sung, sửa chữa thì Điều tra viên và bị can cùng ký xác nhận; biên bản nhiều trang thì bị can ký từng trang (khoản 2 Điều 184).
- Có người bào chữa, người đại diện: Điều tra viên giải thích quyền, nghĩa vụ cho những người này; người bào chữa được hỏi bị can và biên bản phải ghi đầy đủ câu hỏi của người bào chữa và câu trả lời của bị can; những người này cùng ký vào biên bản (khoản 3 Điều 184).
- Có người phiên dịch: Điều tra viên giải thích quyền, nghĩa vụ của người phiên dịch và quyền yêu cầu thay đổi người phiên dịch; người phiên dịch ký từng trang biên bản (khoản 3 Điều 184).
Lưu ý: đối chiếu văn bản hợp nhất Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2025, Điều 183 và Điều 184 không có nội dung nào bị Luật số 99/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung; các quy tắc hỏi cung nêu trên vẫn áp dụng nguyên vẹn.
Bị can khai do bị ép cung thì xử lý thế nào?
Khoản 5 Điều 183 nghiêm cấm bức cung, dùng nhục hình: Điều tra viên, Cán bộ điều tra, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên vi phạm phải chịu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự. Khi bị can cho rằng mình bị ép cung, cần: (1) ghi ý kiến của mình vào biên bản hỏi cung hoặc bản tự khai; (2) yêu cầu trích xuất bản ghi âm, ghi hình buổi hỏi cung theo khoản 6 Điều 183; (3) thông qua người bào chữa gửi đơn khiếu nại, tố cáo đến Viện kiểm sát có thẩm quyền, đồng thời đề nghị Kiểm sát viên trực tiếp hỏi cung theo khoản 4 Điều 183 khi bị can kêu oan hoặc khiếu nại hoạt động điều tra.
Lời khai thu thập vi phạm quy định về hỏi cung có thể bị đề nghị loại khỏi chứng cứ; vì vậy người bào chữa nên tham gia từng buổi hỏi cung khi có thể, kiểm tra kỹ biên bản trước khi bị can ký và lưu ý các lỗi: hỏi cung ban đêm không ghi lý do, hỏi chung nhiều bị can, thiếu ghi âm ghi hình, biên bản không có chữ ký từng trang.
Bài viết liên quan
- Thời hạn điều tra và gia hạn điều tra vụ án hình sự tối đa bao lâu? (Điều 172 BLTTHS)
- Căn cứ nào để trả tự do cho người bị tạm giữ hình sự?
- Dịch vụ luật sư bào chữa vụ án hình sự trong giai đoạn điều tra
- Quy định về mời luật sư bào chữa trong vụ án hình sự 2026
Câu hỏi thường gặp
Vụ án có nhiều bị can có hỏi cung chung được không?
Không. Khoản 2 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 quy định vụ án có nhiều bị can thì hỏi riêng từng người và không để họ tiếp xúc với nhau; có thể cho bị can viết bản tự khai của mình.
Cơ quan điều tra có được hỏi cung bị can vào ban đêm không?
Không, trừ trường hợp không thể trì hoãn được. Khi đó Điều tra viên phải ghi rõ lý do vào biên bản hỏi cung (khoản 3 Điều 183).
Hỏi cung bị can có bắt buộc ghi âm, ghi hình không?
Có. Việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh. Hỏi cung tại địa điểm khác được ghi âm, ghi hình theo yêu cầu của bị can hoặc của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng (khoản 6 Điều 183).
Trước khi hỏi cung, bị can được giải thích những gì?
Trước khi hỏi cung lần đầu, Điều tra viên phải giải thích cho bị can biết rõ quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 60 Bộ luật Tố tụng hình sự và việc này phải được ghi vào biên bản (khoản 2 Điều 183). Điều tra viên cũng phải thông báo cho Kiểm sát viên và người bào chữa thời gian, địa điểm hỏi cung (khoản 1 Điều 183).
Điều tra viên bức cung, dùng nhục hình bị xử lý thế nào?
Điều tra viên, Cán bộ điều tra, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên bức cung, dùng nhục hình đối với bị can phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự (khoản 5 Điều 183). Bị can, người bào chữa có quyền khiếu nại, tố cáo đến Viện kiểm sát có thẩm quyền.
Bị can bị hỏi cung, cần luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi?
Luật sư hình sự Công ty Luật Đỗ Gia Việt tham gia các buổi hỏi cung, kiểm tra biên bản, ghi âm ghi hình, kiến nghị khi có dấu hiệu bức cung, nhục hình hoặc vi phạm thủ tục tố tụng trong giai đoạn điều tra. Gọi hotline 094.445.0105 hoặc gửi yêu cầu qua trang liên hệ.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo chung, cập nhật theo quy định tại thời điểm đăng tải; không thay thế tư vấn cho một vụ việc cụ thể.
